• The potential of two models to screen for epigenome modifying effects of food contaminants : Studies in zebrafish embryos and mesenchymal stem cells

      van der Ven L; VTS; V&Z (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM, 2015-03-19)
      Tijdens de vroege ontwikkeling van de mens worden verschillende typen weefels en organen gevormd. De informatie hiervoor ligt in het DNA opgeslagen. Per weefseltype worden specifieke delen van het DNA afgelezen , en die afleesbaarheid wordt gereguleerd door de zogenoemde methylering van het DNA. Wetenschappers gaan er steeds meer van uit dat de omgeving van invloed is op de wijze waarop het DNA precies wordt afgelezen. Geopperd wordt dat de toename van chronische ziekten zoals kanker, diabetes en overgewicht zijn oorsprong kan hebben in een verkeerde inregeling van de methylering van het DNA tijdens de vroege ontwikkeling, bijvoorbeeld door chemische verontreiniging in voedsel. Om meer zicht te krijgen op deze processen is het van belang in kaart te brengen of en in welke mate chemische stoffen de methylering van het DNA beïnvloeden. Het RIVM heeft hiervoor een testmodel ontwikkeld in embryo's van de zebravis. Inderdaad zijn veranderingen in de DNA-methylering vastgesteld nadat de embryo's aan meerdere teststoffen zijn blootgesteld. Vervolgonderzoek moet bevestigen of deze veranderingen gekoppeld zijn aan bepaalde typen chemische stoffen. Ook moet nader worden onderzocht of de geconstateerde veranderingen in de methylering effecten op de gezondheid hebben. Halverwege 2015 worden de resultaten van dit vervolgonderzoek verwacht. Het zebravis-model blijkt dus toereikend te zijn om metingen in uit te voeren. Voor het onderzoek is ook een stamcelmodel getoetst maar dit bleek minder geschikt.