• Disease burden of food-related pathogens in the Netherlands, 2012

      Bouwknegt M; Mangen MJJ; Friesema IHM; van Pelt W; Havelaar AH; I&V (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM, 2014-11-14)
      Het RIVM onderzoekt jaarlijks hoeveel mensen ziek worden van 14 ziekteverwekkers die via voedsel in het menselijk lichaam terechtkomen (darmpathogenen). Deze ziektelast wordt uitgedrukt in DALY's (Disability Adjusted Life Year), een internationaal gehanteerde maat voor het aantal gezonde levensjaren die verloren gaan aan ziekte of overlijden. Het aantal DALY's als gevolg van de 14 ziekteverwekkers steeg van 6.230 in 2011 tot 6.550 DALY's in 2012.<br> <br>Daarnaast wordt geschat welke ziektegerelateerde kosten hieraan verbonden zijn (cost of illness). Deze omvatten directe zorgkosten, maar ook niet-medische kosten, zoals reiskosten, en indirecte kosten, bijvoorbeeld als gevolg van werkverzuim. De gerelateerde kosten van de 14 ziekteverwekkers die mensen via voedsel opliepen bedroegen in 2012 175 miljoen euro. Dat is een toename van 4 procent ten opzichte van het jaar ervoor.<br> <br>De stijging van de voedselgerelateerde ziektelast is een gevolg van de uitbraak van Salmonella Thompson via gerookte zalm in 2012. Deze uitbraak veroorzaakte naar schatting 24.000 zieken en 11 miljoen euro aan ziektegerelateerde kosten. Zonder deze uitbraak zouden de voedselgerelateerde ziektelast en de kosten lager zijn dan in 2011. Naar verhouding zijn er namelijk minder mensen ziek geworden van een infectie met Campylobacter spp., Listeria monocytogenes, Toxoplasma gondii en het rotavirus. Wel is het aantal mensen dat ziek werd van een bepaald type E. coli-bacterie (STEC O157) gestegen ten opzichte van 2011. Daarnaast nam tussen 2001 en 2012 het aantal mensen dat ziek werd van het norovirus toe; alleen in 2011 daalde dat aantal ten opzichte van het voorgaande jaar. Een verklaring voor deze trend is niet voorhanden.<br> <br>De onderzochte ziekteverwekkers kunnen niet alleen via voedsel aan de mens worden overgedragen (circa 40 procent), maar ook via het milieu (bijvoorbeeld via oppervlaktewater), dieren, en van mens op mens. De totale ziektelast van alle 'routes' steeg ook, van 13.900 DALY in 2011 naar 14.000 DALY in 2012. De totale kosten bleven nagenoeg gelijk op 412 miljoen euro.<br> <br>VWS is opdrachtgever van dit onderzoek. De resultaten bieden handvaten om meer zicht te krijgen op het daadwerkelijke aantal voedselinfecties dat mensen jaarlijks oplopen en de bijbehorende ziektelast.<br>
    • Disease burden of food-related pathogens in the Netherlands, 2017

      Mangen MJ; Friesema IHM; Pijnacker R; Mughini Gras L; van Pelt W; SIS; I&amp;V (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM, 2018-07-04)
      Het RIVM onderzoekt jaarlijks hoeveel mensen ziek worden van 14 ziekteverwekkers die via voedsel in het menselijk lichaam terechtkomen (darmpathogenen). Deze ziektelast wordt uitgedrukt in DALY's (Disability Adjusted Life Year), een internationaal gehanteerde maat voor het aantal gezonde levensjaren dat verloren gaat aan ziekte of vroegtijdig overlijden. Het aantal DALY's als gevolg van de 14 ziekteverwekkers, via voedsel, is in 2017 geschat op 4.200, en is daarmee iets lager dan in 2016 (4.700 DALY's). <br> <br>Ook kosten die aan deze ziekteverwekkers verbonden zijn, zijn lager: 163 miljoen euro in plaats van 173 miljoen euro in 2016. Deze cost of illness omvatten directe medische kosten, maar ook de kosten voor de patiënt en/of zijn familie, zoals reiskosten, en de kosten binnen andere sectoren, bijvoorbeeld door werkverzuim. <br> <br>De onderzochte ziekteverwekkers kunnen niet alleen via voedsel aan de mens worden overgedragen (circa 40 procent), maar ook via het milieu (bijvoorbeeld via oppervlaktewater), dieren, en van mens op mens. Het verschilt per ziekteverwekker hoe groot het aandeel in de 'blootstellingsroute' is. De totale ziektelast van alle routes is geschat op 11.000 DALY's, en is daarmee lager dan in 2016 (12.000 DALY's). De totale kosten zijn geschat op 391 miljoen euro en waren daarmee lager dan in 2016 (436 miljoen). De verschillen in DALY's en kosten zijn grotendeels een gevolg van schommelingen in het aantal infecties dat de 14 ziekteverwekkers veroorzaakten, net als de daaruit volgende ziektelast en kosten. <br> <br>Het ministerie van VWS is de opdrachtgever van dit onderzoek. De resultaten bieden handvatten om meer zicht te krijgen op het daadwerkelijke aantal voedselinfecties dat mensen jaarlijks oplopen, de bijbehorende ziektelast en de blootstellingsroutes.<br>
    • NethMap 2016: Consumption of antimicrobial agents and antimicrobial resistance among medically important bacteria in the Netherlands in 2015 / MARAN 2016: Monitoring of antimicrobial resistance and antibiotic usage in animals in the Netherlands in 2015

      de Greeff SC; Mouton JW; Schoffelen AF; ZIA; I&amp;V (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVMStichting Werkgroep Antibiotica Beleid SWAB, 2016-06-30)
      Wereldwijd neemt het aantal bacteriën dat resistent is tegen antibiotica toe. In Nederland is van de meeste bacteriën die in resistente vorm bij mensen is aangetroffen, het aantal de afgelopen jaren stabiel gebleven. Toch is er reden voor zorg. Het gebruik van antibiotica neemt langzaam toe. Ook zijn sommige resistente bacteriën, zoals Klebsiella, die resistent zijn voor 'laatste redmiddel-antibiotica' (carbapenems), in 2015 iets vaker aangetroffen, onder andere door een 'uitbraak' in een zorginstelling. <br>Gezonde mensen hebben daar geen last van, maar kwetsbare mensen kunnen er ziek van worden.<br>Verder blijken steeds meer bacteriën die bij mensen infecties kunnen veroorzaken, resistent tegen de antibiotica die als laatste redmiddel gebruikt worden. Dat betekent dat de keuze voor een antibioticum dat goed werkt steeds moeilijker wordt.<br> <br>Om de ontwikkeling van resistentie tegen te gaan, moet het antibioticagebruik beter op de individuele patiënt en de infectie worden afgestemd. Daarnaast is het van belang dat zorgverleners zorgvuldig de hygiëne- en infectiepreventiemaatregelen naleven om te voorkomen dat resistente bacteriën zich verspreiden. Dankzij deze maatregelen is bijvoorbeeld het aantal MRSA-bacteriën in ziekenhuizen in de afgelopen jaren laag gebleven. Deze 'ziekenhuisbacterie' wordt overgedragen via direct huidcontact, vooral via handen en is ongevoelig voor veel soorten antibiotica.<br> <br>Het gebruik van antibiotica in Nederland die via de huisarts zijn verstrekt, is marginaal toegenomen (met ongeveer 1 procent ten opzichte van het voorgaande jaar). In Nederlandse ziekenhuizen is het totale gebruik eveneens licht gestegen (4-5 procent). Het gebruik van antibiotica voor dieren is, na jaren van forse daling, in 2015 zo goed als stabiel gebleven. Wel blijkt de mate waarin resistente bacteriën bij dieren voorkomen te zijn afgenomen.<br> <br>Dit blijkt uit de jaarlijkse rapportage NethMap/MARAN 2016, waarin diverse organisaties de gegevens over het antibioticagebruik en resistentie, zowel voor mensen als voor dieren, gezamenlijk presenteren.<br> <br>part 1: NethMap 2016 pag 1-140<br>part 2: MARAN 2016 pag 1-76<br>
    • Rotavirus in the Netherlands : Background information for the Health Council

      Verberk JDM; Bruijning-Verhagen P; de Melker H; RVP; I&amp;V (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM, 2017-04-06)
      Het rotavirus kan een maagdarminfectie veroorzaken die veel voorkomt bij jonge kinderen en soms ernstig kan verlopen. Er zijn twee vaccins beschikbaar die beide in druppelvorm via de mond worden toegediend. De Gezondheidsraad gaat de minister van VWS adviseren op welke manier vaccinatie van kinderen tegen het rotavirus oegankelijk wordt. De minister neemt op basis van dit advies een besluit.<br> <br>Om de Gezondheidsraad te ondersteunen heeft het RIVM achtergrondinformatie over het rotavirus bijeengebracht. De informatie betreft onder andere het aantal personen dat er jaarlijks in Nederland ziek door wordt, de effectiviteit en veiligheid van de vaccins, en hoe het publiek denkt over deze vaccinatie.<br> <br>Een door het rotavirus veroorzaakte maagdarminfectie komt veel in de wintermaanden voor, vooral bij kinderen tussen de 6 maanden en 2 jaar. De ziekte gaat gepaard met koorts, braken en hevige, waterdunne diarree. Doorgaans verloopt de ziekte zonder problemen, maar het komt voor dat de ziekte ernstig verloopt. Dit gebeurt vaker bij jonge kinderen, te vroeg geboren kinderen, kinderen met een laag geboortegewicht, of kinderen met aangeboren afwijkingen. De ziekte kan dan uitdrogingsgevaar veroorzaken. In deze gevallen moet een kind in het ziekenhuis worden opgenomen. De uitdroging wordt dan behandeld door via de mond of een infuus vocht toe te dienen. In zeldzame gevallen overlijdt een kind.<br>